Lữ khách vui

Câu trên chẳng xa lạ gì đối với những ai đọc Sách Thánh, nó được trích trong Tin mừng Gioan 6:55. Và Giáo hội Công giáo bao đời nay vẫn luôn dạy và nhấn mạnh rằng, câu trên ám chỉ bí tích Thánh Thể mà Đức Giesu đã lập nhân dịp bữa tiệc ly trước khi thầy trò chia tay nhau và Người đi vào cuộc khổ nạn, cái chết và phục sinh. Rồi với sự phát triển của thần học, Giáo hội còn dạy rằng, có sự “biến đổi bản thể” của bánh và rượu thành Mình và Máu Thánh Chúa Giesu một cách thực sự v.v… Ở đây chúng ta không bàn đến những tín lý vừa nêu nữa, mà chỉ tập trung nghiên cứu đào sâu ý nghĩa của từ ngữ được dùng trong câu trên và hy vọng nắm được thông điệp sâu xa của Lời Chúa của câu này.

Chữ “thịt” được dịch từ chữ Hy Lạp “sarx”. Theo nghĩa chặt, thì quả đúng là nó nói về thịt của động vật, thịt của con người. Theo nghĩa rộng, nó ám chỉ toàn bộ thân thể, con người thể lý, những gì thuộc bên ngoài có thể thấy được của một người, hay nói cách khác là toàn bộ cuộc đời của con người ấy, là cuộc đời mang bản chất con người. Chữ “máu” được dịch từ chữ Hy Lạp “haima”. Theo nghĩa chặt thì đúng là máu của con người và động vật. Còn theo nghĩa bóng thì nó ám chỉ sự sống, gắn liền với sự sống, nói đến máu là nói đến sự sống. Ngoài ra trong bối cảnh Do Thái giáo, máu còn là biểu tượng của hiến tế giao ước, của thanh tẩy và xá tội.

Hình ảnh “ăn và uống” nói về một nhu cầu hết sức căn bản của con người. Nếu không ăn uống thì chúng ta không thể nào sống được, sự sống không thể nào tiếp tục được duy trì nơi con người chúng ta. Đó là nhu cầu không thể thiếu được của con người thể lý chúng ta. Chúa dùng ngay cái nhu cầu ăn uống đó để nói về một nhu cầu khác cũng vô cùng thiết yếu và quan trọng, đó là nhu cầu tinh thần, nhu cầu đức tin. Đã là người thì ai cũng có nhu cầu tinh thần cả, huống hồ là các tín hữu, những người tin theo Chúa, tất cả đều có nhu cầu được “ăn uống” để duy trì sự sống tâm linh, đời sống đức tin của mình.

Câu nói trên hoàn toàn không thể được diễn dịch và hiểu theo nghĩa đen, nghĩa chặt được, vì như thế hóa ra Kito giáo là đạo ăn thịt người, đạo man di mọi rợ. Nó phải được hiểu theo nghĩa biểu tượng, nghĩa thần bí. Chúa Giesu chính thức xác nhận thịt của mình chính là của ăn đích thực, máu của mình chính là của uống đích thực. Điều đó không gì khác hơn là Người muốn nhấn mạnh đến chính con người của mình, cả cuộc đời của Người từ lúc mới sinh cho đến lúc chịu đau khổ, chết đi và sống lại, tất cả đều là của ăn của uống cho đời sống người Kito hữu. Như vậy, có lẽ chúng ta không nên dừng ở nghĩa bí tích của câu trên, nghĩa là chỉ hiểu theo nghĩa bí tích Thánh Thể, mà còn phải hiểu theo nghĩa “thần bí” Tin mừng, nghĩa là Lời Chúa, vì chính trong Tin mừng, chính nơi Lời Chúa, ta mới thực sự đón nhận toàn bộ con người và cuộc sống Giesu, toàn bộ nhân tính cũng như thần tính của Người. Và Chúa luôn kêu gọi và mong muốn tất cả các môn đệ Người “ăn thịt và uống máu” mình, thiết nghĩ đó không gì khác hơn là Chúa mời họ đón nhận cuộc đời và giáo huấn của Người vào trong cuộc đời của họ.