Lữ khách vui

Là người đọc Thánh Kinh, không ai không biết đến con rắn trong sách Sáng Thế, con rắn đã cám dỗ ông bà Nguyên Tổ ăn trái cấm trong vườn địa đàng, bất tuân lệnh Chúa, không lắng nghe lời chỉ dạy của Người. Và cho tới hôm nay, vẫn còn rất nhiều người gán cho nó là hình ảnh của ma quỷ. Nhưng thật ra, theo giới nghiên cứu học thuật Thánh Kinh, con rắn đó chẳng có mang ý nghĩa gì liên quan đến thần dữ hoặc ma quỷ cả. Vậy tại sao cho đến ngày nay, nó vẫn thường bị quy gán là hình ảnh của ác thần? Ta hãy thử tìm hiểu chút nhé!

Trong Sách Thánh Do Thái mà Kito giáo gọi là sách Cựu ước, hình ảnh con rắn trong vườn địa đàng được xây dựng đơn giản chỉ là một “nhân vật” trong câu chuyện sa ngã của loài người. Nó không phải là ác thần hay ma quỷ gì cả, nó chỉ là một loài thụ tạo của Thiên Chúa với đặc tính “bò bằng bụng”, nghĩa là bò sát đất, rất cách xa với trời mà đối với người Do Thái là nơi cư ngụ của Thiên Chúa. Bởi vậy nên nó mới được chọn làm nhân vật “phản diện” trong câu chuyện, đồng thời cũng là sự thách đố tự do trưởng thành của con người, sự vâng phục của con người đối với Chúa.

Trong giai đoạn Đền Thờ thứ Hai, khoảng 516 BC đến 70 AD, tư tưởng văn chương Do Thái bắt đầu tiến triển với khoa nghiên cứu ma quỷ (và cả thiên thần) và bao gồm sự nhân cách hóa sự dữ. Điển hình là sách Enoch, một sách ngoại thư (không nằm trong quy điển các sách được linh hứng), và một số bản văn ngụy thư khác. Các sách đó bàn về các thiên thần sa ngã và những hữu thể ma quái. Tuy nhiên, chúng cũng không đề cập một cách minh nhiên con rắn trong câu chuyện sa ngã ở vườn địa đàng là Satan hay ma quỷ.

Đến thời Tân ước, khi Kito giáo mới hình thành, có lẽ cuốn sách đầu tiên đề cập con rắn là ma quỷ là sách Khải huyền, trong đó tác giả nói về “con rắn xưa”, ngầm ám chỉ con rắn trong sách Sáng Thế, là Satan (Kh 12:9; 20:2). Tác giả Khải huyền đọc Sách Thánh, hồi tưởng và nhìn lại quá khứ, rồi diễn dịch theo góc nhìn đức tin của mình. Có lẽ chính từ sách này, góc nhìn này, đã mở màn cho cả một lịch sử Giáo hội Kito giáo giải thích con rắn vườn Eden là ma quỷ. Trước hết phải kể đến là các giáo phụ như Irene, Tertulian, Augustino với những chú giải Thánh Kinh của mình theo hướng này, làm gắn chặt lối diễn dịch ấy với giáo thuyết Kito giáo kéo dài cho tới ngày nay.

Tóm lại, con rắn chỉ là con rắn, còn việc nó là hình ảnh của ma quỷ hay không thì tùy vào góc nhìn của mỗi người. Chúng tôi không kết luận đúng sai ở đây, đơn giản chỉ muốn trưng ra cho quý vị và các bạn sự thật về bản văn Thánh Kinh, cụ thể ở đây là sự thật về hình ảnh con rắn trong Cựu ước. Hy vọng với những chia sẻ ngắn gọn trên đây, quý độc giả sẽ không còn những mơ hồ và hiểu lầm về hình ảnh con rắn nhé.