Lữ khách vui

Isaiah 7:14 là một câu Kinh Thánh đáng chú ý với sự khác biệt quan trọng giữa bản văn gốc tiếng Hipri và bản dịch tiếng Hy Lạp (Bản Bảy Mươi, thường viết tắt bằng số La Mã LXX). Sự khác biệt này có ý nghĩa thần học sâu sắc, đặc biệt trong Kitô giáo.
Bản văn Hipri (Masoretic Text)
Trong bản gốc tiếng Hipri, Isaiah 7:14 sử dụng từ “עַלְמָה” (almah), có nghĩa là “người nữ trẻ” hoặc “thiếu nữ”. Bản dịch sát nghĩa có thể là:
“Cho nên, chính Chúa sẽ ban cho các ngươi một dấu hiệu: Này, một người nữ trẻ (almah) sẽ thụ thai và sinh một con trai, và sẽ đặt tên là Emmanuel.”
Từ “almah” trong tiếng Hipri không nhất thiết ngụ ý về một người phụ nữ còn trinh tiết, mặc dù nó thường được hiểu là ám chỉ một người nữ trẻ chưa kết hôn và do đó có thể là trinh nữ theo văn hóa Do Thái cổ đại.
Bản văn Hy Lạp (Septuagint)
Trong bản dịch Septuagint (khoảng thế kỷ 3-2 TCN), từ “almah” được dịch sang tiếng Hy Lạp là “παρθένος” (parthenos), có nghĩa rõ ràng là “trinh nữ”. Bản dịch này có thể là:
“Vì vậy, chính Chúa sẽ ban cho các ngươi một dấu hiệu: Này, một trinh nữ (parthenos) sẽ thụ thai và sinh một con trai, và họ sẽ gọi tên người là Emmanuel.”

Có một số lý do có thể giải thích cho sự khác biệt này:

1. Hiểu biết văn hóa: Những người dịch Septuagint có thể đã hiểu rằng trong văn hóa Do Thái, một “almah” thường được giả định là trinh nữ, nên họ chọn từ “parthenos” để làm rõ điều này.
2. Sự phát triển thần học: Một số học giả cho rằng sự dịch này phản ánh sự phát triển thần học về khái niệm Đấng Messiah trong giai đoạn giữa việc viết Isaiah (Tk8 TCN) và thời điểm dịch Septuagint (Tk3-2 TCN).
3. Sự can thiệp thiêng liêng: Đối với các Kitô hữu, sự khác biệt này được xem là có tính tiên tri, dự báo về sự ra đời đồng trinh của Chúa Giêsu. Phúc Âm Matthew (1:23) trích dẫn phiên bản Septuagint khi áp dụng lời tiên tri này cho sự ra đời của Chúa Giêsu.
4. Phạm vi ngữ nghĩa: Từ “almah” có phạm vi ngữ nghĩa rộng hơn, trong khi “parthenos” có nghĩa cụ thể hơn. Các dịch giả phải chọn một từ tiếng Hy Lạp có nghĩa gần nhất, và họ đã chọn “parthenos”.
5. Bối cảnh lịch sử: Bối cảnh nguyên thủy của Isaiah 7:14 liên quan đến một dấu hiệu cho Vua Ahaz trong thế kỷ 8 TCN: Thiên Chúa bảo đảm sự hiện diện thường hằng bên vua và vương quốc Judea (Judah) cho dù tứ bề thọ địch và quân thù vây hãm, việc sinh hạ một bé trai là dấu chỉ cho niềm hy vọng sống còn. Trong khi đó, bản dịch Septuagint được thực hiện trong một thời điểm khi người Do Thái đang tìm kiếm ý nghĩa mới trong các lời tiên tri cổ.

Sự khác biệt này đã có tác động lớn đến thần học Kitô giáo, đặc biệt liên quan đến giáo lý về sự trinh thai của Chúa Giêsu (được sinh ra bởi người mẹ đồng trinh), và tiếp tục là một điểm thảo luận quan trọng trong đối thoại giữa Do Thái giáo và Kitô giáo về cách giải thích các văn bản Kinh Thánh cổ đại. Nên biết Giáo hội Công giáo La Mã cho đến hôm nay vẫn chọn theo Quy điển Thánh Kinh dựa trên bản Hy Lạp LXX, chứ không theo bản gốc Hipri của người Do Thái. Cho nên, sẽ còn tranh cãi dài dài đến muôn đời, vì bên Do Thái giáo đọc và hiểu một đằng, còn bên Công giáo đọc và hiểu một nẻo.

Còn bạn, độc giả quý mến của tôi, bạn nghĩ sao?