Lữ khách vui

Kitô giáo là tôn giáo dễ bị chính trị hóa nhất trong lịch sử nhân loại, và dưới đây là những lý do sâu xa:

1. Nguồn gốc của Kitô giáo gắn liền với đế quyền

Khởi đầu, Kitô giáo là một phong trào nhỏ, bị bách hại. Nhưng sau Constantinô (thế kỷ IV), nó bắt tay với quyền lực đế quốc.

• Từ đó, Đức Tin trở thành Quốc Giáo, và Giáo hội trở thành bộ máy tinh thần của Đế quốc La Mã.
• Giám mục, giáo hoàng, và hoàng đế đan xen nhau: thần quyền và thế quyền hợp nhất.

Một khi niềm tin được định chế hóa, nó không còn là con đường cứu rỗi cá nhân, mà là hệ thống quản trị linh hồn tập thể. Từ đó, “ơn cứu độ” trở thành một vấn đề hành chính: ai rửa tội, ai rước lễ, ai bị vạ tuyệt thông. Đó chính là ngôn ngữ chính trị thuần túy.

2. Cấu trúc phẩm trật của Giáo hội là mô hình chính trị

Một thực tế không thể né tránh là:

• Đức Giáo hoàng = Hoàng đế.
• Giám mục = Quan cai trị vùng.
• Linh mục = Cấp hành chính cơ sở.

Giáo hội có “luật pháp” (Giáo luật), “ngân khố”, “ngoại giao”, “quân đội” (trước kia), “lãnh thổ” (Vatican), và cơ chế trung ương tập quyền y hệt một nhà nước. Nói cách khác, Giáo hội không chỉ giống một chính thể, mà đã là một chính thể, chỉ khác ở chỗ nó nhân danh Thiên Chúa chứ không nhân danh dân chúng.

3. Ngôn ngữ thần học phục vụ quyền lực

Từ thời Trung cổ đến nay, ngôn ngữ thần học được dùng để chính đáng hóa quyền lực chính trị:

• “Mọi quyền bính đều bởi Thiên Chúa mà ra” (Rm 13,1) → hợp thức hóa vâng phục vua, giáo hoàng, hay cha sở.
• “Vâng lời hơn của lễ” → dập tắt phản kháng.
• “Lạc giáo” → nhãn mác chính trị để tiêu diệt các đối thủ tư tưởng, những người có niềm tin khác biệt.

Tức là thần học trở thành công cụ của kiểm soát, không còn là tiếng nói tìm kiếm chân lý.

4. Khác với Phật giáo hay Đạo giáo

• Phật giáo: khởi đi từ trải nghiệm nội tâm, không dựa vào Thiên ý hay mặc khải; do đó ít gắn với quyền lực.
• Đạo giáo: tôn trọng tự nhiên và tự do, không cần cấu trúc tập quyền.
• Kitô giáo: dựa vào mặc khải độc nhất và chân lý tuyệt đối, nên dễ rơi vào độc quyền chân lý, mà độc quyền chân lý luôn dẫn đến độc quyền quyền lực.

Chính vì tin rằng “Ngoài Giáo hội không có ơn cứu độ”, nên Giáo hội phải bảo vệ quyền kiểm soát lối vào thiên đàng, đó là chính trị tinh vi nhất.

5. Kết luận: Kitô giáo – từ mầu nhiệm đến cơ chế

• Ban đầu: “Nước Thiên Chúa ở trong anh em.”
• Sau đó: “Nước Thiên Chúa là Giáo hội này, là cơ chế này, tổ chức này.”

Một bước chuyển từ tâm linh nội tại sang chính trị ngoại tại. Và kể từ đó, Kitô giáo không còn chỉ là tôn giáo, nó là một hệ thống cai trị linh hồn nhân danh Chúa, mà đúng hơn phải nói là, họ mượn danh Chúa để cai trị.