Lữ khách vui

Việc thần ô uế tuyên xưng Đức Giêsu là Con Thiên Chúa không hề là một hành vi đức tin, và cũng không làm cho chúng trở nên “đúng đắn” hay “gần với Thiên Chúa” hơn. Thật ra, các tác giả Tin Mừng khi đề cập chuyện đó đều có những ngụ ý sâu sắc đáng để ta học hỏi.

1. Chúng biết, nhưng không tin

Trong truyền thống Kinh Thánh, “biết” không đồng nghĩa với “tin”. Các thần ô uế “biết”, nhận ra căn tính thật của Đức Giêsu, vì chúng thuộc về thế giới thiêng liêng, nơi quyền lực và trật tự thần linh được cảm nhận trực tiếp. Chúng biết Ngài là ai, vì sự hiện diện của Ngài đe dọa sự tồn tại của chúng. Thánh Giacôbê cũng nói rất thẳng: “Ma quỷ cũng tin và run sợ” (Gc 2,19). Chúng run sợ, chứ chúng không hoán cải. Đó là khác biệt giữa ma quỷ và con người.

2. Lời tuyên xưng của ma quỷ là lời bị ép buộc

Khi thần ô uế nói: “Ngài là Con Thiên Chúa”, đó không phải là tuyên xưng phụng vụ, mà là tiếng kêu của kẻ thua trận. Giống như trong các câu chuyện Cựu Ước: khi kẻ thù gọi đúng tên ai đó, nghĩa là họ đã thừa nhận quyền lực của người ấy. Ở đây, tên gọi có nghĩa là thẩm quyền. Chúng gọi đúng tên Đức Giêsu vì chúng không thể che giấu hay phủ nhận quyền năng ấy.

3. Vì sao Đức Giêsu cấm chúng nói?

Đây là điểm rất quan trọng, và thường bị bỏ qua. Đức Giêsu không chấp nhận lời tuyên xưng đến từ thần ô uế. Ngài không để cho sự thật về Ngài được loan báo bởi những kẻ chống lại Thiên Chúa, dù nội dung chúng nói có “đúng” đi chăng nữa. Nói cách khác, Sự thật không tách rời khỏi nguồn nói ra sự thật, và một chân lý được phát ra từ miệng ma quỷ vẫn là một chân lý bị méo mó rồi. Đây là logic rất “truyền thống”: orthodoxy (đúng tín lý) không đủ nếu không có orthopraxy và orthopathy (đúng hành động, đúng lòng dạ).

4. Nghịch lý đau đớn cho con người

Các thần ô uế nhận ra Đức Giêsu trước cả các môn đệ, trước cả đám đông. Điều này không nhằm tôn vinh ma quỷ, mà là lời phê phán con người: Kẻ ở gần ánh sáng nhất lại vẫn mù lòa vì thành kiến, sợ hãi, hoặc lợi ích. Tin Mừng không khuyến khích chúng ta học nơi ma quỷ, mà nhắn nhủ với chúng ta rằng: Biết đúng mà không vâng phục thì còn tệ hơn là chưa biết.

5. Ý nghĩa thần học cốt lõi

Tóm gọn, việc thần ô uế tuyên xưng Đức Giêsu là Con Thiên Chúa cho thấy căn tính của Đức Giêsu không cần con người xác nhận, quyền năng của Ngài được cả kẻ thù thừa nhận, và đức tin Kitô giáo không phải là nhận diện đúng, mà là đi theo và vâng phục. Nói tóm lại, ma quỷ có Kitô học đúng đấy, nhưng nó không có cứu độ.