Lữ khách vui

Trong Tin Mừng Macco chương 12 kể lại một cuộc đối thoại giữa Đức Giêsu và một kinh sư. Sau khi hỏi Đức Giêsu đâu là điều răn quan trọng nhất, người kinh sư đã lặp lại lời Người và nói một câu rất sâu sắc: “Yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết trí hiểu, hết sức lực, và yêu người lân cận như chính mình, điều đó còn quý hơn mọi lễ toàn thiêu và lễ hy sinh.” Đây không phải là lời trực tiếp của Đức Giêsu, nhưng Người khen vị kinh sư ấy và nói rằng ông “không còn xa Nước Thiên Chúa”. Điều đó cho thấy câu nói này diễn tả rất đúng tinh thần Tin Mừng của Chúa Giesu.

1. Yêu Thiên Chúa bằng toàn bộ con người

Bản Hy Lạp của câu này nhấn mạnh ba chiều kích: hết tâm hồn (hết trái tim, hết lòng), hết trí hiểu, hết sức lực. Trong văn hóa Do Thái, “trái tim” không chỉ là cảm xúc, nó là trung tâm của con người, nơi con người suy nghĩ, quyết định và lựa chọn. Nói cách khác, yêu Thiên Chúa không phải chỉ là một cảm xúc đạo đức, mà là một định hướng sống. “Yêu hết trí hiểu” cũng là điều rất đáng chú ý. Đức tin Kitô giáo không phải là đức tin mù quáng. Thiên Chúa không muốn con người chỉ tin theo thói quen hay truyền thống tập tục. Người muốn chúng ta hiểu biết, suy nghĩ và tìm kiếm sự thật. Cuối cùng, “hết sức lực” nghĩa là đức tin phải trở thành hành động cụ thể. Không phải chỉ là đọc kinh, cầu nguyện, đi Lễ, mà còn là cách ta sống mỗi ngày.

2. Tình yêu lớn hơn nghi lễ

Câu quan trọng nhất của đoạn này là: “Tình yêu còn lớn hơn mọi lễ toàn thiêu và lễ hy sinh.” Trong thời Đức Giêsu, lễ tế tại Đền Thờ là trung tâm của đời sống tôn giáo. Nhưng các ngôn sứ đã nhiều lần nhắc nhở rằng Thiên Chúa không cần hy lễ nếu con người sống gian dối và bất công. Các ngôn sứ như Hosea và Micah đã nói rõ: Thiên Chúa muốn lòng nhân từ và công lý, chứ không phải Người muốn lễ vật. Đức Giêsu đứng trong truyền thống đó. Nghi lễ tự thân nó là không xấu, phụng vụ là điều tốt và cần thiết. Tuy nhiên, nếu nghi lễ không dẫn đến tình yêu, thì nó trở thành hình thức rỗng tuếch mà thôi.

3. Tình yêu Thiên Chúa và tình yêu con người gắn liền nhau

Câu này đặt hai điều răn cạnh nhau: yêu Thiên Chúa và yêu con người. Trong Tin Mừng, hai điều này gắn liền với nhau. Ta không thể nào nói: “Tôi yêu Thiên Chúa nhưng tôi không thể yêu được con người.” Ai nói như vậy thì chưa thực sự hiểu điều răn của Đức Giêsu. Tình yêu Thiên Chúa phải thể hiện qua cách chúng ta đối xử với tha nhân.

4. Một lời nhắc nhở thực tế

Đối với người Công giáo hôm nay, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam, lời Tin Mừng này có thể khiến chúng ta phải suy nghĩ một cách nghiêm túc. Nhiều người sống đạo rất chăm chỉ: đi lễ đều, đọc kinh nhiều, tham gia hội đoàn tích cực, đi hành hương khá thường xuyên. Những điều đó đều tốt, nhưng vấn đề là: Những điều đó có biến đổi cách chúng ta sống hay không? Nếu một người đi lễ thường xuyên, nhưng lại đối xử tệ với gia đình, nói xấu người khác, hoặc sống gian dối, bất công, thì Tin Mừng hôm nay chất vấn họ: Tất cả những nghi lễ đó có ý nghĩa gì không?

5. Sống điều răn yêu thương từ những điều nhỏ

Yêu người lân cận không phải là điều gì xa vời, nó bắt đầu từ những người ở gần bên ta, trong gia đình, trong giáo xứ, trong nơi làm việc. Điều khó nhất không phải là yêu con người, yêu nhân loại nói chung, mà là yêu những người sống chung với mình mỗi ngày. Tình yêu Kitô giáo không phải là cảm xúc lãng mạn, nó là sự tôn trọng, bao dung, yêu thương, và kiên nhẫn. Đó là những điều rất bình thường, nhưng lại không dễ thực hiện.

6. Con đường gần với Nước Thiên Chúa

Khi nghe người kinh sư nói như vậy, Đức Giêsu đã nói với ông: “Ông không còn xa Nước Thiên Chúa mấy đâu.” Điều đó cho thấy một sự thật rất quan trọng: Đến gần Nước Thiên Chúa không phải trước hết bằng kiến thức hay nghi lễ, mà bằng một trái tim biết yêu thương.

Kết luận

Tin Mừng hôm nay tóm tắt toàn bộ đời sống Kitô hữu trong một nguyên tắc rất đơn giản: Tình yêu quan trọng hơn mọi nghi thức. Nghi lễ giúp nuôi dưỡng đức tin, nhưng mục đích cuối cùng của đức tin là biến đổi con người. Một Kitô hữu thật sự không chỉ là người đi lễ, đọc kinh, và giữ luật, nhưng là người yêu Thiên Chúa và yêu tha nhân cách cụ thể và thật sự.