Lữ khách vui

Một niềm ưu tư luôn canh cánh trong lòng của người Công giáo nói riêng và Kito hữu nói chung là, làm sao giải thích được Kinh Thánh và hiểu được Lời Chúa cho thật đúng đắn. Bài viết này nhắm trình bày một cách ngắn ngọn những nguyên tắc căn bản khi diễn giải Thánh Kinh.

Khi tiếp cận một bản văn Kinh Thánh, điều đầu tiên ta cần nghiên cứu bối cảnh văn hóa, lịch sử, chính trị xã hội của bản văn. Các tác giả Kinh Thánh là đều là những người sống trong một bối cảnh thời đại cụ thể nào đó, nên chắc chắn ít nhiều chịu những ảnh hưởng của bối cảnh sống đó trên tác phẩm của họ.

Thứ hai, ta cần nghiên cứu xem đoạn văn Kinh Thánh được viết theo thể loại văn chương nào. Có rất nhiều thể loại văn chương được dùng trong Sách Thánh: thuật chuyện, thơ ca, ngôn sứ, tin mừng, thư tín, v.v… Mỗi loại có những đặt nét và mục đích riêng của nó mà ta cần cân nhắc khi diễn giải bản văn.

Thứ ba, tốt nhất là nên đọc Sách Thánh bằng ngôn ngữ gốc, Cựu ước được viết bằng tiếng Do Thái, và Tân ước được viết bằng tiếng Hy Lạp. Tuy nhiên, đa số quần chúng thì không thể nào tiếp cận Kinh Thánh với những ngôn ngữ cổ đại ấy được, nên tốt nhất là ta nên chọn cho mình bản dịch có uy tín, chẳng hạn bản Kinh Thánh tiếng Việt của Nhóm CGKPV.

Thứ tư, sử dụng nhiều nguồn tham khảo tra cứu đa dạng, như các sách chú giải Thánh Kinh, các sách dẫn mục, các sách từ điển. Vì nhờ đó, ta có thể hiểu được các từ ngữ, cú pháp được dùng trong Kinh Thánh, ta có thể biết được nhiều lối giải thích soi sáng và bổ sung cho nhau. Là người Công giáo, ta cũng không quên tham chiếu Giáo lý Hội Thánh và những hướng dẫn của Truyền thống và Huấn quyền.

Thứ năm, dùng “Kinh Thánh giải thích Kinh Thánh”. Các sách trong Kinh Thánh không nên được đọc một cách riêng lẻ và tách biệt, nhưng cần phải được đọc trong ánh sáng của toàn bộ sứ điệp thống nhất của Thánh Kinh. Tựu trung thì Sách Thánh nhắm đến việc mạc khải Thiên Chúa và con người, đem đến sự giải thoát và cứu độ cho toàn thể nhân sinh.

Thứ sáu, cần tránh hết sức việc dùng định kiến, thiên kiến để diễn giải Kinh Thánh. Thành kiến và thiên kiến là những rào cản rất lớn khiến chúng ta không thể tiếp cận với nghĩa gốc và sứ điệp chính yếu của bản văn. Vì những thành kiến ấy mà chúng ta có xu hướng đưa ý riêng của mình vào giải thích bản văn, thay vì cố gắng tìm hiểu ý hướng thực sự của các tác giả Kinh Thánh là gì.

Thứ bảy, cũng như việc đọc Sách Thánh thì việc giải thích nó cũng cần có sự hướng dẫn của Thánh Linh, nghĩa là giải thích trong tinh thần cầu nguyện và khiêm tốn. Đồng thời, ta cần luôn giữ một tâm trí cởi mở, thái độ thông thoáng, để tiếp nhận những mạc khải mới, đó cũng là cách đọc những “dấu chỉ thời đại” mà Thánh Thần soi sáng cho ta.

Tóm lại, với bảy nguyên tắc trên, hy vọng rằng chúng ta sẽ đọc và giải thích Kinh Thánh một cách đúng đắn, hầu mang lại sự hiểu biết Lời Chúa hơn, được soi sáng và củng cố đức tin hơn trên đường lữ thứ trần gian này.