Lữ khách vui

Đây là câu nói nổi tiếng của thánh Giáo phụ Cyprian, thế kỉ III, trong lá thư “Về sự hiệp nhất của Giáo hội Công giáo”, cho rằng, để được ơn cứu độ thì nhất thiết bạn phải thuộc về, hay nói cách khác, phải là một phần của Giáo hội, mà ở đây ngầm ý hiểu rằng Giáo hội Công giáo Roma. Bạn nghĩ câu này có còn phù hợp và thích đáng cho bối cảnh hôm nay?

Đồng ý rằng, nó có giá trị của nó trong bối cảnh khi xưa, khi Giáo hội đang trong giai đoạn sơ khai, chập chững thành lập, và có quá nhiều giáo phái chia năm xẻ bảy trong Giáo hội, và nhóm nào cũng cho rằng mình đúng, mình nắm giữ chân lý và tất cả còn lại đều sai. Lúc ấy, Giáo hội cần khẳng định chính mình, cần bảo vệ chân lý mình tìm được, cần củng cố cơ cấu và thể chế mình mới thiết lập, nên mới có câu tuyên bố “xanh rờn” như thế. Điều đó dễ hiểu mà. Nhưng khi Giáo hội bình tĩnh lại, tương đối ổn định rồi, chịu khó đọc và học Kinh Thánh kĩ lưỡng hơn, thì chính nhờ ánh sáng Lời Chúa chiếu soi mà nay Giáo hội đã không còn cách nghĩ cực đoan và bó hẹp như thế nữa.

“Giáo hội” đó là giáo hội nào? Phải chăng đó là giáo hội thể chế mà trụ sở chính ở Roma, với Đức Giáo Hoàng là người đứng đầu? KHÔNG! Giáo hội ở đây không phải là một giáo hội với ban bệ cồng kềnh và luôn dùng một hệ thống cơ cấu để kiềm tỏa và thao túng mọi người, nhưng là cộng đoàn được Thiên Chúa quy tụ, là thực tại được Đức Giesu Kito kêu gọi bước vào và sống theo. Giáo hội của Thiên Chúa đó là giáo hội bao gồm chứ không chuyên quyền, độc đoán, và loại trừ bất cứ ai. Sách Thánh cho chúng ta biết rằng, Thiên Chúa không chỉ cứu độ dân Do Thái, hoặc Kito giáo nói riêng, mà cứu độ tất cả mọi dân, mọi nước, mọi con người thành tâm thiện chí. Mà “cứu độ” ở đây là gì? Phải chăng nó chỉ có nghĩa ở sự sống mai hậu, sau khi chết mới biết được cứu độ hay không? KHÔNG! Cứu độ theo nghĩa Kinh Thánh, Lời Chúa dạy ta rằng, là sự giải thoát, khai phóng, tự do, thong dong, bình an và hoan lạc ngay từ ở đời này, giữa thế gian này. Dĩ nhiên, nghĩa hoàn trọn và viên mãn của “cứu độ” sẽ thành toàn lúc ta diện đối diện với Chúa sau khi chết.

Tóm lại, “Ngoài giáo hội không có ơn cứu độ” ngày nay phải được hiểu là, Giáo hội Thiên Chúa là một thực tại vô cùng rộng lớn bao trùm tất cả, chứ không bị giới hạn bởi bất cứ một tôn giáo hay thể chế nào. Giáo hội Công giáo Roma chỉ là một phần của Giáo hội đó, được ủy thác làm chứng và rao giảng về Giáo hội đó. Thiên Chúa là Đấng Toàn Năng và Nhân Hậu, Người muốn cứu độ tất cả những ai sống theo tình yêu và sự thật, bao dung và tha thứ.