Lữ khách vui

Trong đời sống Công giáo Việt Nam, nhiều người đeo dây Scapular Đức Mẹ Cát Minh (dân gian nôm na gọi là “áo Đức Bà”) với lòng yêu mến Đức Mẹ. Đó là một truyền thống đạo đức tốt đẹp đã tồn tại nhiều thế kỷ trong Hội Thánh. Tuy nhiên, bên cạnh lòng sùng kính chân chính, đôi khi cũng xuất hiện những cách hiểu sai mang màu sắc mê tín. Có người nghĩ rằng: “Chỉ cần đeo dây Đức Mẹ là chắc chắn được cứu rỗi.” Người khác lại tin: “Dù sống thế nào đi nữa, miễn khi chết còn mang dây Scapular thì Đức Mẹ sẽ đưa mình lên thiên đàng.” Có người còn xem dây Scapular như một thứ bùa hộ mệnh giúp tránh tai nạn, bệnh tật hoặc các điều xui xẻo. Những cách hiểu đó là cuồng tín, mê tín, không phù hợp với đức tin Công giáo.

Ơn cứu độ không đến từ một vật thể

Giáo lý Hội Thánh dạy rất rõ: chỉ có Thiên Chúa mới cứu độ con người. Không có bất cứ một ảnh tượng, tràng hạt, dây đeo hay bất cứ vật phẩm tâm linh nào tự nó có quyền năng cứu độ con người. Lời Chúa trong thư Thánh Phaolô khẳng định rõ ràng: “Anh em được cứu độ nhờ ân sủng và nhờ lòng tin” (Ep 2,8). Nếu một người sống trong tội trọng, nghĩa là cố tình chống lại Thiên Chúa, không ăn năn sám hối, thì việc mang trên cổ một sợi dây Scapular không thể tự động đưa họ vào thiên đàng. Nếu điều đó có thể xảy ra thật, thì toàn bộ Tin Mừng về sự hoán cải, thập giá, các bí tích và đời sống thánh thiện sẽ trở nên vô nghĩa.

Đức Mẹ không bao giờ thay thế Đức Kitô

Một số người vô tình nghĩ rằng Đức Mẹ sẽ “bảo lãnh” cho họ bất kể họ sống thế nào. Nhưng trong toàn bộ Tin Mừng, Đức Maria luôn dẫn người ta đến với Chúa Giêsu. Tại tiệc cưới Cana, lời duy nhất của Đức Mẹ được ghi lại là: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo.”, nghĩa là hãy sống và làm theo Lời Chúa. Đức Mẹ không nói: “Hãy đeo vật này để được cứu!”, mà Đức Mẹ có ý nói: “Hãy vâng nghe Chúa Giêsu.” Vì thế, ai thực sự yêu mến Đức Mẹ thì phải cố gắng sống Tin Mừng, sống Lời Chúa, năng lãnh nhận các bí tích và thực thi bác ái trong đời sống hằng ngày.

Ý nghĩa thật sự của Scapular

Scapular nguyên thủy là một phần tu phục của các đan sĩ Dòng Cát Minh. Khi giáo dân được nhận Scapular, họ được mời gọi chia sẻ linh đạo của Đức Mẹ Cát Minh: Sống kết hiệp với Chúa, cầu nguyện hằng ngày, noi gương Đức Mẹ khiêm nhường và vâng phục, trung thành với Đức Kitô cho đến cùng. Nói cách khác, Scapular không phải là giấy bảo hiểm lên thiên đàng. Đó là một dấu chỉ của giao ước thiêng liêng. Giống như chiếc nhẫn cưới không làm nên hôn nhân, nhưng nhắc người đeo phải trung thành với lời hứa của mình. Tương tự, Scapular nhắc người tín hữu rằng họ thuộc về Chúa Kitô và muốn sống dưới sự che chở từ mẫu của Đức Maria.

Lời hứa của Đức Mẹ phải được hiểu đúng

Nhiều người thường nhắc đến lời hứa: “Ai chết khi mang Áo Đức Bà sẽ không phải chịu lửa đời đời.” Hội Thánh chưa bao giờ giải thích câu này theo nghĩa máy móc hoặc phù phép, ma thuật. Ý nghĩa đúng của câu đó là: Người thực sự sống tinh thần của Scapular, tín thác vào Đức Mẹ và kiên trì theo Chúa Kitô cho đến cùng sẽ nhận được nhiều ơn trợ giúp đặc biệt để bền đỗ trong đức tin cho đến cuối đời. Đức Mẹ cầu thay nguyện giúp cho những người con hiếu thảo của Mẹ, những môn đệ trung thành của Chúa Giesu. Nhưng sự cầu bầu ấy không hủy bỏ tự do của con người, cũng không miễn trừ trách nhiệm hoán cải đời sống.

Mê tín bắt đầu từ đâu?

Mê tín bắt đầu khi người ta đặt niềm tin vào một vật thể nào đó thay vì vào Thiên Chúa. Khi một người nghĩ: “Tôi đeo dây này nên không cần thay đổi đời sống.”, “Tôi có thể phạm tội thoải mái vì Đức Mẹ sẽ cứu tôi.”, “Dây này có sức mạnh thần kì bảo vệ tôi khỏi mọi sự dữ.”, thì lúc đó người ấy đã rời xa tinh thần Công giáo, đã “lạc giáo” ngay trong lòng Giáo hội rồi. Scapular là một á bí tích, không phải là một lá bùa hộ mệnh. Á bí tích giúp mở lòng đón nhận ân sủng Chúa; còn mê tín lại gán cho đồ vật một quyền năng tự thân mà chúng không có.

Kết luận

Nếu anh chị em đang đeo Scapular Đức Mẹ Cát Minh, hãy tiếp tục đeo với lòng yêu mến và biết ơn. Nhưng hãy nhớ: Không phải sợi dây ấy cứu chúng ta, không phải tấm áo đó cứu chúng ta, mà chính Chúa Giêsu Kitô cứu độ chúng ta. Scapular chỉ có giá trị khi nhắc chúng ta sống như những người con của Đức Mẹ và những môn đệ trung thành của Chúa Kitô. Người đeo Scapular đẹp lòng Đức Mẹ nhất không phải là người chỉ mang nó trên cổ, nhưng là người mang tinh thần của Đức Mẹ trong tâm hồn: khiêm nhường, vâng phục, cầu nguyện và yêu mến Thiên Chúa cho đến cùng.